dynamic tape

Dynamic tape: eigenschappen, werking en onderbouwing

Dynamic tape: inleiding

“Dynamic tape: Eigenschappen, werking en onderbouwing” is geschreven door studente fysiotherapie Robin Mullens, in het kader van een project in de vrije ruimte voor de Hogeschool Leiden. Zij heeft de officiele cursus dynamic taping gevolgd en is enthousiast geraakt over deze nieuwe tape en tapemethode.

Taping is een behandeltechniek die veelvuldig wordt toegepast door sport- en sportzorgmasseurs en fysiotherapeuten. Ook tijdens de Alpe d’Huzes werd er veelvuldig gebruik gemaakt van verschillende taping technieken. Tijdens de koersdagen was er ook Dynamic Tape aanwezig, dit is een nieuw soort tape met andere eigenschappen dan kinesiotape. Opvallend was dat niemand in het medisch team wist hoe je deze tape moet toepassen. De doel van dit verslag is dan ook om meer inzicht te krijgen in de eigenschappen, de werkingsmechanismen en de wetenschappelijke onderbouwing van Dynamic Tape.

Cursus dynamic taping

MSP Opleidingen is een erkend ACE en CRKBO opleider en is door KTAI aangewezen partner voor het organiseren van officiële cursussen Kinesiotaping in Nederland. Daarnaast is MSP Opleidingen aangewezen door Dynamic Taping International en Ryan Kendrick, de ontwikkelaar van deze nieuwe tape en tapemethode om in Nederland de cursus Dynamic taping te verzorgen. De cursus is gericht op fysiotherapeuten, ergotherapeuten, cesar mensendieck oefentherapeuten, sportmasseurs, sportzorgmasseurs, artsen en gipsverbandmeesters. Voor de cursus is in Nederland accreditatie aangevraagd bij het KNGF, ACE, BATC, de Nederlandse Vereniging voor Soma Therapeuten en bij het NGS.

ik wil de officiele cursus dynamic taping volgen

Werkingsmechanismen

Verschillen met andere soorten tape

Andere soorten tape beperken vaak bewegingen, met name wanneer er getapet wordt over meerdere gewrichten en wanneer er gebruik wordt gemaakt van rotatie of spiraal technieken. Dynamic Tape is juist ontworpen om geen bewegingsbeperkingen te vormen in deze situaties. Dynamic Tape heeft geen rigide eindpunt en stretcht alle kanten op. Dit maakt Dynamic Tape uiterst geschikt in het gebruik bij complexe atletische vaardigheden.
Andere soorten tape bieden weinig mechanische ondersteuning. Ze kunnen wel een blokkade vormen om de range of motion te beperken maar geen energie absorbeert om de spier te assisteren bij het aanspannen. Daarnaast verzorgen ze geen sterke elastische terugslag om een zwakke spier te assisteren terwijl ze nog steeds de volledige bewegingsuitslag kunnen bereiken. Het is te vergelijken met een bungee koord wat de springer terug de lucht in trekt nadat die gesprongen is.

Dynamic tape is een andere tape dan kinesiotape, het is gemaakt van nylon/lycra en rekbaar in vier richtingen. De tape werkt als een soort tweede spier dankzij de hoge elasticiteit. De Dynamic Tape is ontworpen om mechanische tekorten aan te pakken.
De werkingsmechanismen kunnen worden onderverdeeld in twee categorieën:

  1. Mechanisch: het beïnvloeden van de mechanische eigenschappen van weefsel of de kinematica.
  2. Fysiologisch: Het beïnvloeden van veranderingen in de neurofysiologische processen bij pijnperceptie.

Mechanische mechanismen
Mechanische mechanismen kunnen verder worden onderverdeeld in directe en indirecte technieken:
– Direct Technieken: Richten zich direct op de spier- tendineuze eenheid ( MTU ).
– Indirecte Technieken: Richten zich op kinematica zonder specifieke spieren of pezen te beïnvloeden.

Werkingsmechanismen directe taping

  1. Dynamic Tape brengt parallel aan de spier extra elastische krachten aan wat leidt tot een verschuiving van de curve naar links op de trek-rekdiagram (figuur 1). Dit betekend minder spanning in de spier en verlaging van de reksnelheid van de spier wat leidt tot lagere weefseltemperatuur. Deze factoren samen resulteren in een verminderde verlenging van de pees.

    Veranderingen van de trek-rekcurve (Leiber 2002)

    Figuur 1. Veranderingen van de trek-rekcurve (Leiber 2002)

  2. Dynamic Tape activeert daarnaast ook de spier. Dit is om de spier als het waren voor te bereiden om spanning op de vangen in de elementen die niet kunnen samenspannen. Dit resulteert in een snellere reactietijd, een efficiëntere productie en overdracht van kracht en daardoor verbeterde prestaties.
  3. Dankzij de elastische eigenschappen van de tape kan de tape kinetische energie opnemen, absorberen en afgeven aan het systeem. De elastische energie in de Dynamic Tape kan kracht overdragen aan de MTU, waardoor de MTU zelf minder kracht hoeft te produceren. Om bijvoorbeeld je knie te buigen heb je een (x) hoeveelheid kracht nodig. Zonder tape moet de spier deze kracht helemaal zelf leveren (z). Wanneer er tape wordt aangebracht helpt de kracht in de tape als het waren de spier aan te spannen (y) waardoor de spier zelf minder kracht hoeft te leveren.Relatie krachtleverantie spier - tape
    Dynamic Tape kan dus worden toegepast om assistentie te bieden aan gewonde, vermoeide, verzwakte of geremde spieren maar ook kan het worden toegepast bij het verminderen van spanning in overactieve of overbelaste spieren. Wanneer je meer energie wil geven aan de spier middels de tape kunnen extra strepen tape parallel worden toegevoegd.

    Voorbeeld indirecte taping: patella-femorale laterale sling techniek

    Voorbeeld indirecte taping: patella-femorale laterale sling techniek

    Voorbeeld directe taping: achillespees

    Voorbeeld directe taping: achillespees

Werkingsmechanisme indirecte taping

Indirecte taping technieken zijn gericht op het beïnvloeden van de kinematica. Het gaat dus om de beweging van een bepaald object, in dit geval de botten, zonder stil te staan bij de kracht of omstandigheden die leiden tot die beweging. De Dynamic Tape wordt aangebracht om de bewegingspatronen te verbeteren door een het lichaamsdeel in een bepaalde richting te trekken. Natuurlijk is het wel belangrijk dat er vervolgens aandacht wordt besteed aan de oorzaak van de verstoorde kinematica in het verdere behandelplan.

Physiological Mechanisms
Het toepassen van Dynamic Tape kan de pijnperceptie op verschillende manieren beïnvloeden:

1. In het geval van letsel wordt de drempel waarop de pijn receptoren worden geactiveerd verlaagd, waardoor de pijn signalen er makkelijker door kunnen (perifere sensibilisatie). Zo wordt er voorkomen dat het aangetaste weefsel nogmaals beschadigd doordat het bijvoorbeeld te veel op rek wordt gebracht of er teveel druk op wordt zet. Doordat de Dynamic Tape kracht genereert kan het de belasting op het aangedane weefsel verminderen en daardoor ook de stimulatie van de pijn receptoren verminderen.

2. Wanneer de mechanische stimulatie van de pijnreceptoren word vermindert door de tape kan het ook een vorm van non-opioïde pijnvermindering teweegbrengen zoals dat ook bij verschillende vormen van manuele therapie technieken het geval is.

3. Volgens de Gate Control Theory van Melzack en Wall’s kan stimulatie van de mechanische receptoren de poort sluiten of de aansturende lijnen laten overstromen met informatie, waardoor er minder pijngewaarwording plaatsvindt. Dit gebeurt bijvoorbeeld ook wanneer je over je been wrijft nadat je die hebt gestoten. Door de constante stimulatie van de Dynamic Tape op de huid zou het de mechanische receptoren mogelijk kunnen stimuleren.

4. Wanneer de aanvoerende zenuwen weer een normale hoeveelheid signalen versturen zal de modulatie, de terugkoppeling van de hersenen naar het weefsel, weer normaliseren en mogelijke veranderingen in de zenuwbanen weer terugdraaien.

5. Het geloof van de patiënt in de werking van de tape en de positieve verwachtingen zorgt ervoor dat de patiënt een vermindering van de dreiging ervaart. Dit is bewezen in studies waarin proefpersonen hun handen moesten ophouden maar niet konden zien wat daarin gelegd werd. De proefpersonen werden verteld dat er gifsumak (een plant, berucht om het sap, dat sterk sensibiliserend is en bij veel mensen een ernstige allergische huiduitslag kan veroorzaken) in de ene hand werd gelegd terwijl het eigenlijk in de andere hand werd gelegd. Toch reageerde de patiënten op wat hun werd verteld, niet op wat ze daadwerkelijk voelde. Ditzelfde principe werd bevestigd door een test met ijs waarvan de proefpersonen dachten dat het hitte was wat resulteert in brandwonden.

6. Tape verbetert ook de verwerking van afvalproducten en biochemische irriterende stoffen die anders de pijnreceptoren kunnen prikkelen, wat kan leiden tot vermindering van pijn. Ook verbetering van de zuurstoftoevoer kan de pijn verlichten. In figuur 2 is DT toegepast bij een gescheurde Hamstring, de tape is niet toegepast om mechanische assistentie te bieden of ter stimulatie van lymfedrainage. Toch is duidelijk te zien bij het verwijderen van de tape dat de circulatie is gestimuleerd.

Circulatie verbetering middels DT.

Figuur 2. Circulatie verbetering middels DT.

Wetenschappelijke onderbouwing

Toepassing Dynamic Taping bij Tendinopathie

Dynamic taping wordt veelal toegepast bij Tendinopathie. De mechanische veranderingen die zijn geobserveerd bij een chronische Tendinopathie zijn relevant voor de methodes van Dynamic taping. Degenererende pezen laten een verschuiving naar rechts zien op een trek-rek diagram wat resulteert in een verminderde stijfheid (figuur 3). Dit betekend dat de pees makkelijker vervormt (verlengt) wanneer er kracht op wordt gezet. Bij weinig kracht kan het dus al zijn dat de pees verlengt.

Typische trek-rek curve met een verschuiving naar rechts in Tendinopathie. Arya and Kulig, 2010

Figuur 3. Typische trek-rek curve met een verschuiving naar rechts in Tendinopathie.
Arya and Kulig, 2010

Ondanks dat er nog veel onduidelijk is over de pathofysiologie van tendinopathie hebben Cook en Purdam een poging gedaan om het continuüm van de pathofysiologie van Tendinopathie in kaart te brengen (figuur 4)8. In het continuüm worden drie fase beschreven:

  1. Reactieve Tendinopathie
  2. Pees Dysrepair (het helen is niet gelukt)
  3. Degenerative Tendinopathie
Continuüm pathofysiologie van Tendinopathie Cook & Purdam, 2009

Figuur 4. Continuüm pathofysiologie van Tendinopathie Cook & Purdam, 2009

Volgens Cook en Purdam verschilt de behandelaanpak per fase. In de Reactieve fase en de vroege dysrepair fase van Tendinopathie moet de belasting worden verminderd waardoor de pijn verminderd, de pees kan herstellen en de cellen minder reageren. De juiste intensiteit, frequentie, duur, type belasting en positief bijdragende biomechanische factoren moet worden ingeschat. Daarnaast moet hoge belasting worden vermeden, concentrisch en excentrisch. In het late dysrepair stadium en degeneratie stadium moet juist cel activiteit en reconstructie van het matrix gestimuleerd worden.

Reactieve fase & vroege dysrepair fase
Het doel bij het toepassen van Dynamic Tape in de Reactieve fase is het toestaan van activiteit, maar met minder belasting op de pees en vermindering van de pijn zodat het weefsel kan herstellen en de herstel tijd verkort. Directe technieken kunnen bijdragen door middel van het genereren van energie en daarmee de belasting op de pees te verminderen. Daarnaast bieden de directe technieken assistentie door middel van het absorberen, opslaan en afgifte van energie om de belasting van de kracht die de pees moet leveren te verminderen om de mechanische voordelen te vergroten. Indirecte technieken kunnen de biomechanica optimaliseren door de kinematica te veranderen of extra ondersteuning te bieden (figuur 5, linker foto).

Late dysrepair fase & degenerative fase
In de late dysrepair fase en de degeneratie fase is het doel van de Dynamic Tape om de efficiëntie van de krachtoverdracht te verbeteren en bij te dragen aan het opwekken, absorberen, opslag en afgifte van energie aan de pees. Dezelfde directe technieken als in de reactieve fase kunnen worden toegepast, maar de effecten zijn anders. Het gaat nu om het verbeteren van de schade die de overbelaste pees heeft opgedaan door het verlagen van de belasting op de pees, de temperatuur, de metabolische vraag en de rek snelheid om te voorkomen dat de pees verlengt. Dit effect kan worden bereikt door meerdere stroken tape parallel aan elkaar aan te brengen, zodat er een extra grote elastische kracht ontstaat. Daarnaast bereid de tape de pees voor op het opvangen van de spanning en vermindert het de algehele hoeveelheid kracht die de spier moet leveren. Ook de indirecte technieken kunnen op dezelfde manier worden aangebracht als in de reactieve fase, maar moet zwaarder worden aangebracht zodat de kinematica te verandert en de biomechanische efficiëntie verbetert (figuur 5, rechter foto).

Indirecte DT techniek voor exorotatie van de heup.

Figuur 5. Indirecte DT techniek voor exorotatie van de heup.

Toepassing Dynamic Taping bij PTTD

In het onderzoek van Neville e.a. blijkt de Tibialis Posterior bij patiënten met Posterior Tibialis Tendon Dysfunction (PTTD) verlengt in vergelijking met gezonde mensen9. Abductie van de voorvoet en eversie van de achtervoet lijken het meeste effect te hebben op dit lengteverschil. Daarnaast werd er een toegenomen activiteit van de Tibialis Posterior geobserveerd in de PTTD patiëntengroep en soortgelijke veranderingen werden geïdentificeerd middels een EMG.

Om de rol van de Tibialis Posterior te vergroten kan Dynamic Tape worden toegepast. Wanneer de tape wordt toegepast met de voet in plantair flexie, voorvoet adductie en inversie zal de tape meer op rek komen in de stand en gewichtdragende fase (dorsaalflexie). Een extra strook kan worden toegevoegd voor extra kracht en voorvoet ondersteuning. In theorie zou de Dynamic Tape een positieve bijdragen kunnen leveren bij deze patiëntengroep echter is de toepassing en het resultaat nog niet wetenschappelijk onderzocht.

Directe taping techniek voor de Tibialis Posterior

Afbeelding 6. Directe taping techniek voor de Tibialis Posterior

Achillespees Tendinopathie en Plantaire-fasciitis

Ook bij het aanbrengen van de tape bij het behandelen van Achillespees Tendinopathie moet de spier-pees unit in een verkorte positie liggen. De tape moet worden aangebracht met een geflecteerde knie voor verdere ontspanning van de m. gastrocnemius. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid tot het “verzamelen” van bindweefsel wat met name in de koppen van de m. gastrocnemius effectief lijkt in het verlichten van de pijn.

Directe techniek voor de achillespees

Figuur 7. Directe techniek voor de achillespees

Het effect van tape op proprioceptie

In theorie zou taping effectief kunnen zijn bij het voorkomen van blessures door middel van een verbeterde proprioceptie middels het stimuleren van de huidreceptoren. In de studie van Simoneau e.a. ligt de focus van het onderzoek op het onderzoeken van de daadwerkelijke effectiviteit van tape aangebracht op de enkel, op het verbeteren van de perceptie van de enkel tijdens bewegen. Elke proefpersoon kreeg op één voet twee stroken tape aangebracht van 12,7cm aan de voor- en achterkant ter hoogte van het talocrurale gewricht. Op de andere voet werd geen tape aangebracht (zie figuur 8). De conclusie uit dit onderzoek was dat de tape aangebracht zoals hierboven beschreven bij gezonde mensen inderdaad de perceptie verbetert, met name in een plantairflexie positie van de enkel. De test is echter niet uitgevoerd met Dynamic Tape.

effect van tape op propriocepceptie

Figuur 8. De tape zoals aangebracht tijdens het onderzoek

 

Literatuurlijst

1. MSP opleidingen. Workshop Dynamic tape, Biomechanical tape. Beschikbaar via: www.mspopleidingen.nl. Geraadpleegd op: 14-06-2015.

2. Dynamic Tape. Quick Start Guide. 2011. Beschikbaar via: www.dynamictape.com.au. Geraadpleegd op: 14-06-2015

3. Dynamic Tape. The Science Supplement. 2011. Beschikbaar via: www.dynamictape.com.au. Geraadpleegd op: 14-06-2015.

4. Paungmali A, O’Leary S, Souvlis T, Vincenzino B. Naloxone fails to antagonize initial hypoalgesic effect of a manual therapy treatment for lateral epicondylalgia. J Manipulative Physio Ther. 2004 Mar-Apr;27(3):180-5.

5. Moseley, GL, Reconceptualising pain according to modern pain science. Physical Therapy Reviews, 2007 Sep; 12(3):169-178.

6. Child S, Bryant AL, Clark RA, Crossley KM. Mechanical properties of the achilles tendon aponeurosis are altered in
athletes with achilles tendinopathy. Am J Sports Med. 2010 Sep;38(9):1885-93.

7. Arya S, Kulig K. Tendinopathy alters mechanical and material properties of the Achilles tendon. J Appl Physiol. 2010
Mar;108(3):670-5.

8. Cook JL and Purdham CR. Is Tendinopathy a continuu: A pathology model to explain the clinical presentation of
load-induced tendinopathy.Br. J. Sports Med. 2009;43;409-416

9. Neville C, Flemister A, Tome J, Houck J. Comparison of changes in posterior tibialis muscle length between subjects with posterior tibial tendon dysfunction and healthy controls during walking. J Orthop Sports Phys Ther. 2007 Nov;37(11):661-9.

10. Flemister AS, Neville CG, Houck J. The relationship between ankle, hindfoot, and forefoot position and posterior tibial muscle excursion. Foot Ankle Int. 2007 Apr;28(4)448-55.

11. Murley GS, Menz HB, Landorf KB. Foot posture influences the electromyographic activity of selected lower limb muscles during gait. J Foot Ankle Res. 2009 Nov;26:2:35.

12. Simoneau G., Degner R.M., Kramper C.A., Kittleson K.H. Changes in Ankle Joint Proprioception Resulting From Strips of Athletic Tape Applied Over the Skin. Journal of Athletic Training. 1997 Apr; 32(2); 141-7.